Barcode Scanner อ่านรหัส EAN-13 UPC-A GS1 ทำยังไง

เคยสงสัยไหมว่าเครื่อง Barcode Scanner ที่ร้านสะดวกซื้อหรือห้างสรรพสินค้าทำไมถึงอ่านรหัสบนสินค้าได้แม่นยำรวดเร็วแล้วรหัสเหล่านั้นมันคืออะไร? บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกโลกของ Barcode Scanner และเจาะจงไปที่การอ่านรหัส EAN-13, UPC-A และมาตรฐาน GS1 ที่เป็นหัวใจสำคัญของการค้าปลีกยุคปัจจุบัน

Barcode Scanner อ่านรหัส EAN-13 UPC-A GS1 ทำยังไง: ไขความลับเบื้องหลังความรวดเร็วในการเช็คเอาท์

Barcode Scanner ไม่ได้เป็นแค่เครื่องอ่านลายเส้นธรรมดาแต่เป็นอุปกรณ์ที่ซับซ้อนทำงานด้วยหลักการทางแสงและอิเล็กทรอนิกส์เพื่อแปลงรหัสแท่ง (Barcode) ให้เป็นข้อมูลที่คอมพิวเตอร์เข้าใจได้ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะถูกนำไปใช้ในการค้นหาข้อมูลสินค้าในฐานข้อมูล, ปรับปรุงสต็อกสินค้าและประมวลผลการขายความรวดเร็วและแม่นยำของ Barcode Scanner ทำให้การจัดการสินค้าคงคลังและการขายเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

หลักการทำงานพื้นฐานของ Barcode Scanner

Barcode Scanner ทำงานโดยอาศัยหลักการสะท้อนแสงโดยมีองค์ประกอบหลักดังนี้:

• แหล่งกำเนิดแสง (Light Source): ส่วนใหญ่ใช้ LED หรือ Laser diode เพื่อฉายแสงไปยัง Barcode
• ตัวรับแสง (Light Sensor): รับแสงที่สะท้อนกลับมาจาก Barcode และแปลงเป็นสัญญาณไฟฟ้า
• วงจรประมวลผล (Decoder Circuit): วิเคราะห์สัญญาณไฟฟ้าที่ได้รับและแปลงเป็นข้อมูลตัวอักษรหรือตัวเลข

เมื่อแสงถูกฉายไปยัง Barcode แถบสีดำจะดูดกลืนแสงในขณะที่แถบสีขาวจะสะท้อนแสงตัวรับแสงจะตรวจจับความแตกต่างของแสงที่สะท้อนกลับมาและแปลงเป็นสัญญาณไฟฟ้าที่มีระดับแรงดันไฟฟ้าแตกต่างกันสัญญาณไฟฟ้าเหล่านี้จะถูกส่งไปยังวงจรประมวลผลซึ่งจะทำการถอดรหัสตามมาตรฐาน Barcode ที่กำหนดไว้

ประสบการณ์จริงอ.บอม: สมัยเริ่มทำ SiamCafe.net ใหม่ๆผมเคยลองเขียนโปรแกรมง่ายๆจำลองการทำงานของ Barcode Scanner โดยใช้ Webcam จับภาพ Barcode แล้วใช้ Algorithm ง่ายๆในการถอดรหัสปรากฏว่าความแม่นยำต่ำมากและช้ากว่า Barcode Scanner จริงๆเยอะเลยทำให้เข้าใจว่า Decoder Circuit ใน Barcode Scanner นั้นซับซ้อนกว่าที่คิด

มาตรฐาน Barcode ที่พบบ่อย: EAN-13, UPC-A, GS1

Barcode ไม่ได้มีแค่แบบเดียวแต่มีหลายมาตรฐานแต่ที่นิยมใช้กันแพร่หลายในสินค้าอุปโภคบริโภคคือ EAN-13 และ UPC-A ซึ่งทั้งสองมาตรฐานนี้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ GS1 (Global Standards 1)

EAN-13 (European Article Number):

EAN-13 เป็นมาตรฐาน Barcode ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายทั่วโลกยกเว้นในสหรัฐอเมริกาและแคนาดาซึ่งส่วนใหญ่จะใช้ UPC-A รหัส EAN-13 ประกอบด้วยตัวเลข 13 หลักแบ่งเป็น:

• 3 หลักแรก: รหัสประเทศ (Country Code) เช่น 885 สำหรับประเทศไทย
• 4-7 หลักถัดมา: รหัสผู้ผลิต (Manufacturer Code)
• 5 หลักถัดมา: รหัสสินค้า (Product Code)
• หลักสุดท้าย: Check Digit (ใช้สำหรับตรวจสอบความถูกต้องของรหัส)

UPC-A (Universal Product Code):

UPC-A เป็นมาตรฐาน Barcode ที่ใช้กันในสหรัฐอเมริกาและแคนาดารหัส UPC-A ประกอบด้วยตัวเลข 12 หลักแบ่งเป็น:

💡 บทความที่เกี่ยวข้อง: สอนเทรด Forex ฟรี

• 1 หลักแรก: System Character (เช่น 0 สำหรับสินค้าทั่วไป, 2 สำหรับสินค้าที่มีการชั่งน้ำหนัก)
• 5 หลักถัดมา: รหัสผู้ผลิต (Manufacturer Code)
• 5 หลักถัดมา: รหัสสินค้า (Product Code)
• หลักสุดท้าย: Check Digit (ใช้สำหรับตรวจสอบความถูกต้องของรหัส)

GS1 (Global Standards 1):

GS1 เป็นองค์กรไม่แสวงผลกำไรที่พัฒนาและดูแลมาตรฐาน Barcode ระดับโลกรวมถึง EAN-13 และ UPC-A GS1 ไม่ได้เป็น Barcode format แต่เป็นองค์กรที่กำหนดมาตรฐานและให้คำแนะนำในการใช้งาน Barcode อย่างถูกต้องเนื้อหาที่เกี่ยวข้องมีอยู่ใน Harmonic Pattern ABCD Bat Gartley วิธีใช้ [2026]

การคำนวณ Check Digit

Check Digit เป็นหลักสุดท้ายของรหัส EAN-13 และ UPC-A มีไว้เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของรหัสโดยใช้ Algorithm เฉพาะในการคำนวณหาก Check Digit ที่คำนวณได้ไม่ตรงกับ Check Digit ในรหัส Barcode แสดงว่ารหัส Barcode นั้นอาจจะผิดพลาด

ตัวอย่างการคำนวณ Check Digit สำหรับ EAN-13:

1. เริ่มจากหลักทางขวามือสุด (ไม่รวม Check Digit) ให้สลับการคูณด้วย 1 และ 3
2. นำผลคูณทั้งหมดมารวมกัน
3. นำผลรวมมาหารด้วย 10
4. นำ 10 ลบด้วยเศษที่ได้จากการหาร
5. ถ้าผลลัพธ์เป็น 10 ให้ Check Digit เป็น 0

ประสบการณ์จริงอ.บอม: ตอนทำ SiamLancard.com ผมต้อง Implement ระบบ Generate Barcode เพื่อพิมพ์ลงบนสติ๊กเกอร์ LAN Card ตอนนั้นต้องศึกษา Algorithm การคำนวณ Check Digit อย่างละเอียดเพื่อให้มั่นใจว่า Barcode ที่ Generate ออกมาถูกต้อง 100%

ประเภทของ Barcode Scanner

Barcode Scanner มีหลายประเภทแต่ละประเภทมีข้อดีข้อเสียแตกต่างกันไป

• Pen-type Scanners: ใช้แสงจากปลายปากกาในการสแกนราคาถูกแต่ต้องสัมผัส Barcode โดยตรง
• Laser Scanners: ใช้ Laser beam ในการสแกนอ่าน Barcode ได้จากระยะไกลแต่มีโอกาสเสียหายได้ง่าย
• CCD Scanners: ใช้ LED และ Sensor ในการสแกนทนทานราคาไม่แพง
• Image Scanners (2D Barcode Scanners): สามารถอ่าน Barcode 2 มิติเช่น QR Code ได้ Honeywell Voyager 1472g 2D Barcode Scanner รีวิว 2026 เป็นตัวอย่างที่ดี
• Wireless Barcode Scanners: เชื่อมต่อกับคอมพิวเตอร์แบบไร้สายสะดวกในการใช้งาน Barcode Scanner Wireless vs USB เลือกแบบไหน 2026

ตารางเปรียบเทียบ Barcode Scanner

การตั้งค่า Barcode Scanner

Barcode Scanner ส่วนใหญ่จะมาพร้อมกับคู่มือการตั้งค่าซึ่งมักจะใช้วิธีการ Scan Barcode พิเศษเพื่อตั้งค่าต่างๆเช่นประเภท Barcode ที่ต้องการอ่าน, เสียง Beep, การส่งข้อมูล (เช่น Enter หลังจาก Scan) การตั้งค่าเหล่านี้มีความสำคัญเพื่อให้ Barcode Scanner ทำงานได้อย่างถูกต้องกับระบบ POS (Point of Sale) หรือโปรแกรมอื่นๆที่ใช้งานหากต้องการเจาะลึกเรื่องนี้ลองอ่านดูรายละเอียด: Bitcoin ETF Price 2026:

ตัวอย่างการตั้งค่า: Barcode Scanner บางรุ่นจะมีการตั้งค่าให้ส่งข้อมูลแบบ “Enter” หลังจาก Scan เสร็จเพื่อให้ระบบ POS ทำการประมวลผลข้อมูลทันทีซึ่งสามารถทำได้โดยการ Scan Barcode ที่ระบุในคู่มือ

การแก้ไขปัญหา Barcode Scanner อ่านไม่ได้

Barcode Scanner อ่านไม่ได้อาจเกิดจากหลายสาเหตุ:

• Barcode สกปรกหรือเสียหาย
• Barcode Scanner ไม่ได้ตั้งค่าให้รองรับ Barcode ประเภทนั้น
• ระยะการอ่านไม่ถูกต้อง
• Barcode Scanner เสีย

วิธีการแก้ไขเบื้องต้น:

• ทำความสะอาด Barcode
• ตรวจสอบการตั้งค่า Barcode Scanner
• ลองปรับระยะการอ่าน
• ลองใช้ Barcode Scanner ตัวอื่น

การเลือกซื้อ Barcode Scanner ที่เหมาะสมกับธุรกิจของคุณเป็นสิ่งสำคัญพิจารณาจากประเภทของ Barcode ที่คุณต้องอ่าน, งบประมาณและลักษณะการใช้งานหากคุณต้องการความคล่องตัว Barcode Scanner Wireless vs USB เลือกแบบไหน 2026 คือสิ่งที่คุณต้องศึกษา

ประสบการณ์จริงอ.บอม: เคยเจอปัญหา Barcode Scanner อ่านรหัส EAN-13 ไม่ได้เพราะ Firmware เก่าเกินไปพอ Update Firmware แล้วก็ใช้งานได้ปกติดังนั้นการดูแลรักษาและ Update Firmware ของอุปกรณ์ IT เป็นสิ่งสำคัญ

Barcode Scanner และมาตรฐาน EAN-13, UPC-A, GS1 เป็นส่วนสำคัญของระบบการค้าปลีกสมัยใหม่การเข้าใจหลักการทำงานและการใช้งาน Barcode Scanner อย่างถูกต้องจะช่วยให้ธุรกิจของคุณดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและลดข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นได้

แม้ว่า Barcode Scanner จะเป็นอุปกรณ์ที่ใช้งานง่ายแต่การทำความเข้าใจหลักการทำงานและมาตรฐานต่างๆที่เกี่ยวข้องจะช่วยให้คุณสามารถเลือกใช้งานและแก้ไขปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นหากคุณมีระบบ Network ที่ซับซ้อนอย่าลืมพิจารณา SNMP Monitoring บน Managed Switch ทำยังไง เพื่อให้มั่นใจว่าระบบของคุณทำงานได้อย่างราบรื่น

📖 อ่านเพิ่มเติม: บทความ IT จาก SiamCafe.net

EAN-13 vs UPC-A vs Code 128 — ต่าง กัน ยังไง

GS1 Thailand — สมัคร Barcode สินค้า

สินค้า ที่ ต้อง ขาย ใน ซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านสะดวกซื้อ 7-Eleven Big C Lotus ต้อง มี Barcode มาตรฐาน GS1 สมัคร ได้ ที่ สถาบัน รหัส สากล GS1 Thailand สภา หอการค้า แห่ง ประเทศไทย ค่า สมัคร แรก เข้า 5000 บาท ค่า รายปี 3000 ถึง 15000 บาท ขึ้น อยู่ กับ จำนวน สินค้า ได้ รหัส บริษัท เฉพาะ ใช้ สร้าง EAN-13 สำหรับ สินค้า ทุก ตัว รหัส ไม่ ซ้ำ กับ ใคร ใน โลก สแกน ได้ ทุก ร้านค้า ทั่ว โลก

วิธี สร้าง Barcode EAN-13 สำหรับ สินค้า

1. สมัคร GS1 Thailand ได้ รหัส บริษัท เช่น 885 xxxx
2. กำหนด รหัส สินค้า แต่ละ ตัว เช่น สินค้า A = 00001 สินค้า B = 00002
3. คำนวณ Check Digit หลัก ที่ 13 ใช้ เครื่องมือ ออนไลน์ คำนวณ ฟรี
4. สร้าง ภาพ Barcode ใช้ ซอฟต์แวร์ เช่น Labeljoy BarTender หรือ เว็บ ฟรี barcode-generator.org
5. พิมพ์ Barcode ลง บรรจุภัณฑ์ หรือ สติกเกอร์ ติด สินค้า
6. ทดสอบ สแกน ด้วย Barcode Scanner ว่า อ่าน ได้ ถูกต้อง

Barcode Scanner สำหรับ อ่าน EAN-13

Barcode Scanner ทุก ตัว อ่าน EAN-13 UPC-A ได้ ทั้ง 1D Laser และ 2D Imager แนะนำ ซื้อ 2D Imager เพราะ อ่าน ได้ ทั้ง 1D Barcode (EAN-13 UPC-A Code 128) และ 2D Barcode (QR Code DataMatrix) คุ้มค่า กว่า ราคา แพง กว่า 1D Laser แค่ 500 ถึง 1000 บาท รุ่น แนะนำ Zebra DS2208 USB ราคา 2000 บาท อ่าน ได้ ทุก ประเภท Barcode เร็ว แม่นยำ ทน ทาน

ปัญหา ที่ พบ บ่อย เมื่อ สแกน Barcode

กรณี ศึกษา — ร้านค้า สมัคร GS1 Barcode

ผู้ ผลิต ขนม ไทย ต้องการ ขาย ใน 7-Eleven Big C สมัคร GS1 Thailand ค่า สมัคร 5000 บาท ค่า รายปี 3000 บาท ได้ รหัส บริษัท สร้าง EAN-13 สำหรับ สินค้า 10 รายการ พิมพ์ Barcode บน บรรจุภัณฑ์ ส่ง ตัวอย่าง สินค้า ให้ 7-Eleven 7-Eleven สแกน Barcode เข้า ระบบ ได้ ทันที วาง ขาย ได้ เลย ยอดขาย เพิ่ม จาก ขาย เอง 50000 บาท ต่อ เดือน เป็น 500000 บาท ต่อ เดือน ผ่าน 7-Eleven ลงทุน GS1 ปี ละ 3000 บาท คุ้มค่า มหาศาล

📈 IT professional สนใจ Forex เป็นรายได้เสริม ดูที่ iCafeForex.com