802.1X Network Authentication ตั้งค่ายังไง

เคยไหม? ที่ต้องเจอกับปัญหาการเชื่อมต่อ Wi-Fi ที่ออฟฟิศที่แสนจะวุ่นวายต้องคอยถามรหัสผ่านใหม่ทุกครั้งหรือกังวลว่าใครก็สามารถแอบเข้ามาใช้ Network ของเราได้? ปัญหาเหล่านี้จะหมดไปด้วย 802.1X Network Authentication ระบบรักษาความปลอดภัย Network ที่จะเปลี่ยน Wi-Fi ทั่วไปให้กลายเป็นปราการเหล็กที่แข็งแกร่งบทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกทุกแง่มุมตั้งแต่พื้นฐานการทำงานไปจนถึงวิธีการตั้งค่าแบบ Step-by-Step ที่คุณสามารถนำไปใช้ได้จริง

802.1X Network Authentication คืออะไร?

802.1X Network Authentication ไม่ใช่แค่ชื่อเท่ๆแต่มันคือมาตรฐาน IEEE ที่กำหนดวิธีการควบคุมการเข้าถึง Network อย่างเข้มงวดโดยมีเป้าหมายหลักคือการป้องกันการเข้าถึง Network โดยไม่ได้รับอนุญาตและสร้างความมั่นใจว่าเฉพาะผู้ที่ได้รับการยืนยันตัวตนแล้วเท่านั้นที่จะสามารถใช้งาน Network ได้อย่างปลอดภัยพูดง่ายๆคือมันเป็นเหมือนยามเฝ้าประตูที่คอยตรวจสอบว่าใครมีสิทธิ์เข้าบ้าน (Network) ของเราบ้าง

หลักการทำงานของ 802.1X

802.1X ทำงานโดยอาศัยสามองค์ประกอบหลัก:

• Supplicant: อุปกรณ์ที่ต้องการเข้าถึง Network (เช่น Laptop, Smartphone)
• Authenticator: อุปกรณ์ที่ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการตรวจสอบสิทธิ์ (เช่น Access Point, Switch)
• Authentication Server: Server ที่เก็บข้อมูลผู้ใช้และทำการตรวจสอบสิทธิ์ (เช่น RADIUS Server)

กระบวนการทำงานโดยรวมมีดังนี้:

1. Supplicant พยายามเชื่อมต่อกับ Network ผ่าน Authenticator
2. Authenticator จะส่ง request ไปยัง Authentication Server เพื่อขอตรวจสอบสิทธิ์
3. Authentication Server ตรวจสอบข้อมูลประจำตัวของ Supplicant (เช่น Username/Password, Certificate)
4. หากข้อมูลถูกต้อง Authentication Server จะอนุมัติการเข้าถึงและแจ้ง Authenticator
5. Authenticator อนุญาตให้ Supplicant เข้าถึง Network ได้

ทำไมต้องใช้ 802.1X?

การใช้ 802.1X Network Authentication มีข้อดีมากมายดังนี้:

• ความปลอดภัยที่เหนือกว่า: ป้องกันการเข้าถึง Network โดยไม่ได้รับอนุญาตอย่างมีประสิทธิภาพ
• การจัดการผู้ใช้ที่ง่ายขึ้น: สามารถจัดการสิทธิ์การเข้าถึงของผู้ใช้จากส่วนกลาง
• การตรวจสอบย้อนหลัง: สามารถตรวจสอบ Log การเข้าถึง Network เพื่อติดตามปัญหาหรือกิจกรรมที่น่าสงสัย
• รองรับอุปกรณ์หลากหลาย: ใช้งานได้กับอุปกรณ์ Network หลากหลายประเภท

802.1X Network Authentication ต่างจาก Password อย่างไร?

หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมต้องใช้ 802.1X ในเมื่อก็มี Password อยู่แล้ว? คำตอบคือ 802.1X มีความปลอดภัยและยืดหยุ่นกว่าการใช้ Password แบบเดิมๆมากเพราะ:

• Password เดียวกันถูกใช้ซ้ำ: การใช้ Password เดียวกันสำหรับทุกคนในองค์กรเป็นเรื่องที่อันตรายมากเพราะหากมีใครคนหนึ่ง Password หลุดข้อมูลทั้งหมดก็จะตกอยู่ในความเสี่ยง
• Password ไม่ปลอดภัย: ผู้ใช้อาจตั้ง Password ที่คาดเดาได้ง่ายทำให้ง่ายต่อการถูก Hack
• การจัดการที่ยุ่งยาก: การเปลี่ยนแปลง Password ต้องทำทีละคนซึ่งเสียเวลาและอาจเกิดข้อผิดพลาดได้

802.1X แก้ปัญหาเหล่านี้ได้ด้วยการ:

• ยืนยันตัวตนผู้ใช้แต่ละคน: ผู้ใช้แต่ละคนจะมี Credentials ของตัวเองทำให้ไม่สามารถใช้ Password ร่วมกันได้
• เข้ารหัสข้อมูล: ข้อมูลที่ส่งผ่าน Network จะถูกเข้ารหัสทำให้ปลอดภัยจากการดักฟัง
• จัดการจากส่วนกลาง: สามารถจัดการสิทธิ์การเข้าถึงของผู้ใช้ทั้งหมดจาก Server กลางทำให้ง่ายต่อการเปลี่ยนแปลงและตรวจสอบ

รูปแบบการ Authentication ที่ใช้กับ 802.1X

802.1X รองรับรูปแบบการ Authentication ที่หลากหลายแต่ที่นิยมใช้กันมีดังนี้:

• EAP-TLS (Extensible Authentication Protocol – Transport Layer Security): เป็นรูปแบบที่ปลอดภัยที่สุดโดยใช้ Certificate ในการยืนยันตัวตน
• EAP-TTLS (Extensible Authentication Protocol – Tunneled Transport Layer Security): คล้ายกับ EAP-TLS แต่ใช้ Tunnel ที่เข้ารหัสเพื่อปกป้องข้อมูลประจำตัว
• PEAP (Protected Extensible Authentication Protocol): พัฒนาโดย Cisco และ Microsoft เป็นรูปแบบที่นิยมใช้กันมากเพราะง่ายต่อการตั้งค่าและใช้งาน
• EAP-MD5 (Extensible Authentication Protocol – Message Digest 5): เป็นรูปแบบที่ไม่ปลอดภัยเท่ารูปแบบอื่นเพราะใช้ MD5 ในการ Hash Password ซึ่งมีความเสี่ยงที่จะถูก Crack ได้

ตารางเปรียบเทียบรูปแบบการ Authentication:

💡 บทความที่เกี่ยวข้อง: EA Semi-Auto

ขั้นตอนการตั้งค่า 802.1X Network Authentication (PEAP)

ตัวอย่างนี้จะเป็นการตั้งค่า 802.1X Network Authentication โดยใช้ PEAP ซึ่งเป็นรูปแบบที่นิยมใช้กันมากเนื่องจากง่ายต่อการตั้งค่าและใช้งานผู้ที่สนใจสามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่อ่านเพิ่ม: Timeframe ไหนเหมาะกับคุณ

1. ติดตั้งและตั้งค่า RADIUS Server

RADIUS Server เป็นหัวใจหลักของ 802.1X ทำหน้าที่ในการตรวจสอบสิทธิ์ของผู้ใช้มี Software หลายตัวให้เลือกใช้เช่น FreeRADIUS, Microsoft NPS (Network Policy Server) ในตัวอย่างนี้จะใช้ FreeRADIUS บน Linux

Command ตัวอย่าง (ติดตั้ง FreeRADIUS บน Ubuntu):

sudo apt update
sudo apt install freeradius freeradius-utils

หลังจากติดตั้งแล้วจะต้องทำการแก้ไข Configuration File เพื่อกำหนดค่าต่างๆเช่น Client (Authenticator), Users, และ Policies

Configuration ตัวอย่าง (clients.conf):

client 192.168.1.100 {
  secret = your_secret_key
  shortname = AccessPoint01
}

โดย 192.168.1.100 คือ IP Address ของ Access Point และ your_secret_key คือ Secret Key ที่ใช้ในการสื่อสารระหว่าง RADIUS Server และ Access Point (Authenticator) อย่าลืมเปลี่ยนเป็นค่าที่เหมาะสมกับ Network ของคุณ

ประสบการณ์จริงอ.บอม: สมัยติดตั้ง Network ให้โรงงานแห่งหนึ่งผมเคยพลาดตั้ง Secret Key เป็นค่า Default ทำให้โดน Hack ได้ง่ายมากหลังจากนั้นมาก็เลยต้องระมัดระวังเรื่องนี้เป็นพิเศษข้อมูลอ้างอิงจากดูรายละเอียด: ภาษี Forex ในไทยซึ่งอธิบายไว้อย่างละเอียด

2. ตั้งค่า Access Point (Authenticator)

Access Point จะต้องถูกตั้งค่าให้ใช้ 802.1X ในการ Authentication โดยระบุ IP Address ของ RADIUS Server และ Secret Key ที่ใช้ในการสื่อสาร

Configuration ตัวอย่าง (Cisco Access Point):

dot1x system-auth-control
aaa new-model
aaa authentication dot1x default group radius
radius server your_radius_server
 address ipv4 192.168.1.200 auth-port 1812 acct-port 1813
 key your_secret_key
!
interface wlan0
 authentication open
 authentication key-management wpa version 2
 authentication dot1x
!

โดย 192.168.1.200 คือ IP Address ของ RADIUS Server และ your_secret_key คือ Secret Key ที่ตรงกับที่ตั้งค่าไว้ใน RADIUS Server

3. ตั้งค่า Client (Supplicant)

Client (เช่น Laptop, Smartphone) จะต้องถูกตั้งค่าให้ใช้ 802.1X ในการเชื่อมต่อกับ Network โดยระบุ Username และ Password ที่ถูกต้อง

ตัวอย่าง (Windows 10):

1. ไปที่ Control Panel -> Network and Internet -> Network and Sharing Center
2. คลิกที่ “Set up a new connection or network”
3. เลือก “Manually connect to a wireless network”
4. ใส่ Network Name (SSID), Security type เป็น “WPA2-Enterprise”, Encryption type เป็น “AES”
5. คลิก “Next”
6. คลิก “Change connection settings”
7. ไปที่ Tab “Security”
8. เลือก “Microsoft: Protected EAP (PEAP)”
9. คลิก “Settings”
10. ติ๊ก “Verify the server’s identity by validating the certificate” (ถ้ามี Certificate)
11. เลือก “Secured password (EAP-MSCHAP v2)”
12. คลิก “OK”
13. คลิก “Advanced settings”
14. ติ๊ก “Specify authentication mode” และเลือก “User Authentication”
15. คลิก “OK”
16. เชื่อมต่อกับ Wi-Fi และใส่ Username/Password

ประสบการณ์จริงอ.บอม: ตอนติดตั้ง 802.1X ครั้งแรกๆเจอปัญหา Client เชื่อมต่อไม่ได้บ่อยมากสาเหตุหลักๆคือ Certificate ไม่ถูกต้องหรือ Username/Password ไม่ตรงกันต้องตรวจสอบให้ละเอียดทุกขั้นตอน

การ Monitor และ Troubleshooting

หลังจากติดตั้ง 802.1X Network Authentication แล้วสิ่งสำคัญคือการ Monitor และ Troubleshooting เพื่อให้ระบบทำงานได้อย่างราบรื่น

• ตรวจสอบ Log File ของ RADIUS Server: Log File จะบันทึกข้อมูลการ Authentication ทั้งหมดทำให้สามารถตรวจสอบปัญหาที่เกิดขึ้นได้
• ใช้ Packet Sniffer: Packet Sniffer เช่น Wireshark สามารถใช้ในการดักจับ Packet ที่ส่งผ่าน Network ทำให้สามารถวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดขึ้นในระดับ Network ได้
• ตรวจสอบ Configuration ของ Access Point และ Client: ตรวจสอบให้แน่ใจว่า Configuration ทั้งหมดถูกต้องและตรงกัน

Command ตัวอย่าง (ตรวจสอบ Log File ของ FreeRADIUS):

tail -f /var/log/freeradius/radius.log

สรุป

802.1X Network Authentication เป็นระบบรักษาความปลอดภัย Network ที่มีประสิทธิภาพสูงช่วยป้องกันการเข้าถึง Network โดยไม่ได้รับอนุญาตและสร้างความมั่นใจว่าเฉพาะผู้ที่ได้รับการยืนยันตัวตนแล้วเท่านั้นที่จะสามารถใช้งาน Network ได้อย่างปลอดภัยถึงแม้ว่าการตั้งค่าอาจจะซับซ้อนกว่าการใช้ Password แบบเดิมๆแต่ผลลัพธ์ที่ได้คุ้มค่าอย่างแน่นอนลองนำไปปรับใช้กับ Network ของคุณแล้วคุณจะพบว่า Wi-Fi ของคุณปลอดภัยขึ้นกว่าเดิมมาก

นอกจากนี้การทำ Network ให้มีประสิทธิภาพยังมีเรื่องอื่นๆที่น่าสนใจเช่น Network Interface Teaming NIC Bonding ทำยังไง เพื่อเพิ่ม Bandwidth และ Redundancy หรือการใช้ Two-Factor Authentication 2FA คืออะไรตั้งค่ายังไง เพื่อเพิ่มความปลอดภัยอีกชั้นหนึ่งและอย่าลืมเรื่อง SNMP v3 ตั้งค่ายังไงให้ปลอดภัย เพื่อ Monitor อุปกรณ์ Network ของคุณอย่างปลอดภัย

📖 อ่านเพิ่มเติม: ชุมชน IT แห่งแรกของไทย

📈 IT professional สนใจ Forex เป็นรายได้เสริม ดูที่ iCafeForex.com