Home » IPv4 Subnetting Mastery: VLSM, CIDR และ Subnet Design
IPv4 Subnetting Mastery: VLSM, CIDR และ Subnet Design
IPv4 Subnetting Mastery: VLSM, CIDR และ Subnet Design
IPv4 Subnetting เป็นทักษะพื้นฐานที่สำคัญที่สุดสำหรับ network engineers การแบ่ง network ออกเป็น subnets ช่วยจัดการ IP addresses อย่างมีประสิทธิภาพ VLSM (Variable Length Subnet Mask) ช่วยให้ใช้ subnet masks ต่างขนาดกันใน network เดียว ส่วน CIDR (Classless Inter-Domain Routing) ช่วยลดขนาด routing table
การ subnet แบบ classful (Class A/B/C) เปลืองเปล่า IP addresses มหาศาล เช่น Class C /24 ให้ 254 hosts ถ้าต้องการแค่ 10 hosts ก็เสีย 244 addresses VLSM แก้ปัญหานี้โดยให้แต่ละ subnet มี mask ต่างกันได้ ใช้ IP addresses อย่างคุ้มค่าที่สุด
Subnet Mask Basics
| CIDR |
Subnet Mask |
Hosts |
Usable Hosts |
| /24 |
255.255.255.0 |
256 |
254 |
| /25 |
255.255.255.128 |
128 |
126 |
| /26 |
255.255.255.192 |
64 |
62 |
| /27 |
255.255.255.224 |
32 |
30 |
| /28 |
255.255.255.240 |
16 |
14 |
| /29 |
255.255.255.248 |
8 |
6 |
| /30 |
255.255.255.252 |
4 |
2 |
| /31 |
255.255.255.254 |
2 |
2 (point-to-point) |
| /32 |
255.255.255.255 |
1 |
1 (host route) |
Subnetting Formula
| Formula |
คำอธิบาย |
ตัวอย่าง (/26) |
| 2^n = subnets |
n = bits ที่ยืมจาก host portion |
2^2 = 4 subnets (จาก /24) |
| 2^h – 2 = usable hosts |
h = host bits ที่เหลือ |
2^6 – 2 = 62 usable hosts |
| Block size = 256 – subnet mask last octet |
ระยะห่างระหว่าง subnets |
256 – 192 = 64 |
| Network = first address |
Address ที่ host bits เป็น 0 ทั้งหมด |
192.168.1.0 |
| Broadcast = last address |
Address ที่ host bits เป็น 1 ทั้งหมด |
192.168.1.63 |
VLSM (Variable Length Subnet Mask)
| Feature |
รายละเอียด |
| คืออะไร |
ใช้ subnet masks ต่างขนาดกันใน network เดียว |
| ข้อดี |
ประหยัด IP addresses — subnet ใหญ่สำหรับ segment ที่มี hosts เยอะ, เล็กสำหรับ point-to-point |
| วิธีทำ |
เริ่มจาก subnet ใหญ่สุดก่อน → ไล่ไปเล็กสุด |
| Routing Protocol |
ต้องใช้ classless routing (OSPF, EIGRP, BGP) — RIPv1 ไม่รองรับ |
VLSM Design Example
| Subnet |
Hosts Needed |
CIDR |
Network |
Usable Range |
Broadcast |
| LAN A |
100 |
/25 (126 hosts) |
10.0.0.0/25 |
10.0.0.1 – 10.0.0.126 |
10.0.0.127 |
| LAN B |
50 |
/26 (62 hosts) |
10.0.0.128/26 |
10.0.0.129 – 10.0.0.190 |
10.0.0.191 |
| LAN C |
25 |
/27 (30 hosts) |
10.0.0.192/27 |
10.0.0.193 – 10.0.0.222 |
10.0.0.223 |
| WAN Link |
2 |
/30 (2 hosts) |
10.0.0.224/30 |
10.0.0.225 – 10.0.0.226 |
10.0.0.227 |
CIDR (Classless Inter-Domain Routing)
| Feature |
รายละเอียด |
| คืออะไร |
Route aggregation — รวมหลาย subnets เป็น 1 route (supernetting) |
| ข้อดี |
ลดขนาด routing table, ลด routing updates |
| ตัวอย่าง |
192.168.0.0/24 + 192.168.1.0/24 + 192.168.2.0/24 + 192.168.3.0/24 = 192.168.0.0/22 |
| เงื่อนไข |
Subnets ต้อง contiguous + align กับ boundary ของ summary route |
Supernetting (Route Summarization)
| Networks |
Summary |
วิธีคิด |
| 10.1.0.0/24 – 10.1.3.0/24 |
10.1.0.0/22 |
4 networks = 2^2 → ลด 2 bits |
| 172.16.0.0/24 – 172.16.7.0/24 |
172.16.0.0/21 |
8 networks = 2^3 → ลด 3 bits |
| 192.168.0.0/24 – 192.168.15.0/24 |
192.168.0.0/20 |
16 networks = 2^4 → ลด 4 bits |
Private IP Ranges
| Range |
CIDR |
Class |
Addresses |
| 10.0.0.0 – 10.255.255.255 |
10.0.0.0/8 |
A |
16,777,216 |
| 172.16.0.0 – 172.31.255.255 |
172.16.0.0/12 |
B |
1,048,576 |
| 192.168.0.0 – 192.168.255.255 |
192.168.0.0/16 |
C |
65,536 |
Subnet Design Best Practices
| Practice |
รายละเอียด |
| Plan for growth |
เผื่อ 50-100% สำหรับ growth (ถ้าต้องการ 50 hosts ใช้ /25 ไม่ใช่ /26) |
| Use VLSM |
ใช้ /30 หรือ /31 สำหรับ point-to-point links |
| Summarize at boundaries |
Design subnets ให้ summarize ได้ที่ ABR/ASBR |
| Document everything |
IPAM (IP Address Management) tool สำหรับ track allocations |
| Reserve addresses |
Reserve .1 สำหรับ gateway, .2-.10 สำหรับ infrastructure |
| Consistent scheme |
ใช้ pattern เดียวกันทุก site (e.g., 10.site.vlan.host) |
IP Addressing Scheme Example
| Site |
Supernet |
VLANs |
| HQ Bangkok |
10.1.0.0/16 |
10.1.10.0/24 (Users), 10.1.20.0/24 (Servers), 10.1.30.0/24 (Mgmt) |
| Branch Chiang Mai |
10.2.0.0/16 |
10.2.10.0/24 (Users), 10.2.20.0/24 (Servers) |
| Branch Phuket |
10.3.0.0/16 |
10.3.10.0/24 (Users), 10.3.20.0/24 (Servers) |
| WAN Links |
10.255.0.0/16 |
10.255.1.0/30, 10.255.1.4/30, etc. |
ทิ้งท้าย: Subnetting = Foundation of Networking
Subnetting 2^h – 2 = usable hosts, block size = 256 – last octet VLSM = different masks per subnet → ประหยัด IPs CIDR = aggregate routes → ลด routing table Plan for growth + document + consistent scheme = good design /30 สำหรับ point-to-point, /31 สำหรับ RFC 3021 links
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ OSPF Advanced และ BGP Route Filtering ที่ siamlancard.com หรือจาก icafeforex.com และ siam2r.com
