เรื่อง วิธีเปิดร้านค้า ต้องมีอุปกรณ์ POS อะไรบ้าง เป็นคำถามยอดฮิตที่ลูกค้าถามเข้ามาทุกวัน ทางร้านเลยรวบรวมข้อมูลมาให้ครบ พร้อมแนะนำจากประสบการณ์จริง ไม่ได้ก๊อปมาจากไหน
ทำไมต้องลงทุนกับระบบ POS ดีๆ?
ร้านค้าหลายร้านเริ่มต้นด้วยเครื่องคิดเงินธรรมดา แล้วค่อยมาปวดหัวทีหลังเมื่อธุรกิจโต ต้องจัดการสต็อก ดูรายงานยอดขาย ออกใบเสร็จ ทุกอย่างต้องมีระบบ
ระบบ POS ที่ดีช่วยลดเวลา ลดข้อผิดพลาด และทำให้ลูกค้าประทับใจ ลองคิดดูว่าถ้าลูกค้ายืนรอ 5 นาทีเพราะเครื่องพิมพ์ใบเสร็จช้า จะเสียลูกค้ากี่คน
อุปกรณ์ที่ต้องมีในระบบ POS
ระบบ POS ครบชุดประกอบด้วย:
- เครื่องพิมพ์ใบเสร็จ (Thermal Printer) — หัวใจของระบบ แนะนำ 80mm สำหรับร้านทั่วไป
- ลิ้นชักเก็บเงิน (Cash Drawer) — เปิดอัตโนมัติเมื่อพิมพ์ใบเสร็จ
- เครื่องอ่านบาร์โค้ด (Barcode Scanner) — 1D สำหรับสินค้าทั่วไป 2D ถ้าต้องอ่าน QR Code ด้วย
- หน้าจอ POS — PC หรือ Tablet ก็ได้ ขึ้นอยู่กับซอฟต์แวร์
- ซอฟต์แวร์ POS — มีทั้งฟรีและเสียเงิน ต้องเลือกให้เหมาะ
เปรียบเทียบรุ่นยอดนิยม
จากที่ขายและติดตั้งมาหลายร้อยร้าน สรุปรุ่นที่คนนิยมมากที่สุด:
- Epson TM-T82III — มาตรฐานอุตสาหกรรม เสถียรสุด ราคาประมาณ 6,000 บาท
- Xprinter XP-Q200 — คุ้มค่าที่สุด ราคาประมาณ 2,500 บาท ใช้กันเยอะมาก
- BIXOLON SRP-330III — สำหรับร้านที่ใช้งานหนัก ราคาประมาณ 5,000 บาท
สำหรับร้านเพิ่งเริ่ม แนะนำ Xprinter เพราะคุ้มค่า ถ้าร้านใหญ่ใช้งานหนักมากแนะนำ Epson
การเชื่อมต่อและติดตั้ง
การต่อ Thermal Printer กับระบบ POS ทำได้หลายแบบ:
- USB — ง่ายที่สุด Plug & Play
- Ethernet/LAN — สำหรับร้านที่มีหลาย POS แชร์เครื่องพิมพ์ผ่าน Network
- Bluetooth — สำหรับใช้กับ Tablet หรือมือถือ
- WiFi — เหมือน Bluetooth แต่ระยะไกลกว่า เสถียรกว่า
คำแนะนำจากประสบการณ์: ถ้าเป็นร้านประจำที่ ใช้ USB หรือ LAN จะเสถียรที่สุด Bluetooth/WiFi เหมาะกับงานเคลื่อนที่
ซอฟต์แวร์ POS ยอดนิยมในไทย — เปรียบเทียบจัดเต็ม
การเลือกซอฟต์แวร์ POS สำคัญไม่แพ้ฮาร์ดแวร์ ถ้าเลือกผิดจะเสียเวลาย้ายข้อมูลทีหลังมาก มาดูตัวเลือกยอดนิยมในไทยกันว่าแต่ละตัวเหมาะกับร้านแบบไหน
Loyverse — ฟรี 100% สำหรับร้านเล็ก ใช้บน Android/iOS ได้เลย มีระบบจัดการสต็อก รายงานยอดขาย สร้าง Loyalty Card ได้ ข้อเสียคือฟีเจอร์จำกัด ถ้าร้านโตต้องอัพเกรดเป็นรุ่นเสียเงิน แต่สำหรับร้านเพิ่งเริ่มถือว่าดีมาก
POSPOS — ระบบ POS สัญชาติไทย ออกแบบมาสำหรับร้านอาหารและร้านค้าไทยโดยเฉพาะ รองรับใบกำกับภาษี รองรับ PromptPay QR ราคาเริ่มต้นประมาณ 599 บาท/เดือน มี Support ภาษาไทย
FoodStory — เหมาะกับร้านอาหารโดยเฉพาะ มีระบบสั่งอาหารผ่าน QR Code ระบบครัว KDS ระบบจอง มีลูกค้าใช้หลายพันร้าน ราคาเริ่มต้น 990 บาท/เดือน
Square POS — ระบบจากต่างประเทศ ฟรีสำหรับเวอร์ชันพื้นฐาน ออกแบบมาดี ใช้ง่าย แต่ในไทยอาจไม่รองรับ Payment ทุกช่องทาง เหมาะกับร้านที่มีลูกค้าต่างชาติเยอะ
💡 บทความแนะนำ: วิเคราะห์ตลาด Forex
คำแนะนำ: ลองใช้ทดลองฟรีก่อนซื้อเสมอ อย่าเพิ่งจ่ายรายปี ให้ลองใช้รายเดือนก่อนสัก 2-3 เดือน แล้วค่อยตัดสินใจ เพราะบาง POS ใช้จริงแล้วไม่เหมาะกับธุรกิจของเรา
การดูแลรักษาเครื่อง Thermal Printer ให้อายุยืน
Thermal Printer ถ้าดูแลดี ใช้ได้นานหลายปี แต่ถ้าปล่อยปละละเลย อาจพังภายในปีเดียว มาดูวิธีดูแลรักษาที่ทำได้ง่ายๆ ไม่ต้องเป็นช่าง
ทำความสะอาดหัวพิมพ์ — หัวพิมพ์ Thermal เป็นส่วนที่สำคัญที่สุด ถ้าสกปรก จะพิมพ์ไม่ชัด มีเส้นขาว ใช้สำลีชุบ Isopropyl Alcohol (IPA) เช็ดเบาๆ ทุกสัปดาห์ อย่าใช้น้ำ หรือน้ำยาทำความสะอาดทั่วไป เพราะจะทำให้หัวพิมพ์เสีย
ใช้กระดาษคุณภาพดี — กระดาษ Thermal ราคาถูกมักมีเศษผงที่ไปสะสมที่หัวพิมพ์ ทำให้หัวพิมพ์เสียเร็ว ลงทุนกับกระดาษคุณภาพดี เช่น ยี่ห้อ TOP หรือ Mitsubishi จะช่วยยืดอายุหัวพิมพ์ได้มาก
ไม่ดึงกระดาษขณะพิมพ์ — การดึงกระดาษขณะที่เครื่องกำลังพิมพ์อยู่จะทำให้ Motor เสีย และหัวพิมพ์มีรอยขีดข่วน รอให้พิมพ์เสร็จแล้วค่อยฉีกตามรอยตัด
วางในที่แห้ง ไม่ร้อน — Thermal Printer ไม่ชอบความร้อนและความชื้น อย่าวางไว้ข้างเตาหรือใกล้หน้าต่างที่โดนแดด ความร้อนจะทำให้กระดาษดำเองและทำให้เครื่องเสียเร็ว
ปิดเครื่องถ้าไม่ใช้นานๆ — ถ้าร้านปิดหรือไม่ได้ใช้เครื่องพิมพ์หลายชั่วโมง ควรปิดเครื่อง หรืออย่างน้อยก็ Standby เพื่อยืดอายุการใช้งาน
ปัญหาที่พบบ่อยในระบบ POS และวิธีแก้ไข
จากการติดตั้งระบบ POS ให้ร้านค้ามาหลายร้อยร้าน เราเจอปัญหาซ้ำๆ หลายอย่าง ถ้ารู้ไว้ก่อนจะได้ป้องกันและแก้ไขได้เร็ว ไม่ต้องเสียเวลาและรายได้
ปัญหาที่ 1: เครื่องพิมพ์ไม่พิมพ์ — สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ Driver ไม่ถูกต้อง หรือเลือก Port ผิด วิธีแก้คือ ลง Driver ใหม่จากเว็บผู้ผลิต เลือก Port USB ที่ถูกต้อง ถ้าเป็น LAN Printer ต้องเช็ค IP ให้ตรงกัน บางทีแค่ถอดสาย USB แล้วเสียบใหม่ก็หาย
ปัญหาที่ 2: กระดาษซีดเร็ว — ใบเสร็จพิมพ์มาแล้วไม่กี่เดือนตัวหนังสือจางหมด สาเหตุหลักคือใช้กระดาษ Thermal คุณภาพต่ำ หรือเก็บใบเสร็จในที่ร้อนโดนแดด แนะนำใช้กระดาษ Top-coated และเก็บในที่เย็น มืด แห้ง
ปัญหาที่ 3: ระบบค้าง — POS ค้างตอนลูกค้ามารอเยอะ ไม่มีอะไรน่าหงุดหงิดกว่านี้อีกแล้ว สาเหตุมักเกิดจาก RAM ไม่พอ หรือ HDD เต็ม แนะนำใช้ SSD แทน HDD และมี RAM อย่างน้อย 8GB
ปัญหาที่ 4: Barcode อ่านไม่ออก — สาเหตุอาจเป็นเพราะ Barcode พิมพ์ไม่ชัด สติกเกอร์ยับ หรือเครื่องอ่านเก่าเกินไป ถ้าเป็น QR Code ต้องใช้เครื่องอ่าน 2D ไม่ใช่ 1D ธรรมดา ลองทำความสะอาดเลนส์เครื่องอ่านด้วย
ปัญหาที่ 5: ลิ้นชักไม่เปิด — Cash Drawer ต้องต่อสาย RJ11 กับ Thermal Printer ถ้าไม่เปิด ให้เช็คสายก่อน แล้วเช็คในซอฟต์แวร์ POS ว่าตั้งค่า Kick Drawer ไว้หรือยัง บาง Printer ต้องส่งคำสั่ง ESC/POS ด้วย
ตารางเปรียบเทียบ
| คุณสมบัติ | 58mm | 80mm | 80mm Premium |
|---|---|---|---|
| ความกว้างกระดาษ | 58mm | 80mm | 80mm |
| ความเร็วพิมพ์ | 90mm/s | 200mm/s | 300mm/s |
| การเชื่อมต่อ | USB | USB+LAN | USB+LAN+WiFi |
| Auto Cutter | ไม่มี | มี | มี |
| ราคาโดยประมาณ | 1,500-2,500 | 3,000-5,000 | 5,000-9,000 |
| เหมาะกับ | ร้านเล็ก | ร้านทั่วไป | ร้านใหญ่/Chain |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Thermal Printer กับ Dot Matrix ต่างกันยังไง?
Thermal Printer พิมพ์เร็วกว่า เงียบกว่า คุณภาพดีกว่า แต่กระดาษแพงกว่าเล็กน้อย Dot Matrix พิมพ์ช้าแต่ใช้กระดาษถูก เหมาะกับพิมพ์สำเนาหลายชั้น
กระดาษ Thermal เก็บได้นานแค่ไหน?
กระดาษ Thermal ทั่วไปเก็บได้ 3-5 ปี ถ้าไม่โดนแสงแดดและความร้อน กระดาษ Top-coated เก็บได้นานกว่า 7-10 ปี
เครื่อง POS ต้องต่อเน็ตไหม?
ขึ้นอยู่กับซอฟต์แวร์ ถ้าเป็น Cloud-based ต้องต่อ ถ้าเป็น On-premise ไม่ต้อง แต่แนะนำให้ต่อเน็ตไว้เพื่ออัพเดทข้อมูลและ sync สต็อก
ระบบ POS ฟรีมีอะไรบ้าง?
มีหลายตัว เช่น Loyverse, Floreant POS, UniCenta แต่ฟรีจะมีข้อจำกัดเรื่องฟีเจอร์ ถ้าร้านเริ่มโต แนะนำลงทุนกับระบบเสียเงิน
บทความที่เกี่ยวข้อง
สรุป
หวังว่าบทความเรื่อง วิธีเปิดร้านค้า ต้องมีอุปกรณ์ POS อะไรบ้าง จะเป็นประโยชน์สำหรับทุกคนที่กำลังศึกษาเรื่องนี้อยู่ เราพยายามรวบรวมข้อมูลจากประสบการณ์จริงในการขายและติดตั้งอุปกรณ์ IT มากว่า 15 ปี ไม่ได้ก๊อปมาจากไหน ทุกอย่างเขียนจากสิ่งที่เห็นและทำมากับมือ
ถ้ามีคำถามเพิ่มเติม สอบถามได้ที่ร้าน SiamLancard ยินดีให้คำปรึกษาทุกเรื่อง IT ไม่ว่าจะเป็นอุปกรณ์ Network, ระบบ POS, Thermal Printer, Server หรือระบบรักษาความปลอดภัย เรามีทีมช่างที่พร้อมช่วยเหลือทั้งก่อนซื้อและหลังซื้อ
อย่าลืมว่าการลงทุนกับอุปกรณ์ IT ที่ดี คือการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับธุรกิจ เพราะถ้าระบบเสถียร ธุรกิจก็เดินหน้าได้อย่างราบรื่น ไม่ต้องมานั่งแก้ปัญหาทุกวัน
